Ban biên tập Smartbaby.com.vnThùng giấy đựng hàng, vỏ hộp bánh, hộp giày… đừng vội bỏ đi. Chỉ cần kéo, keo và một chút sáng tạo, bố mẹ đã có thể cùng con biến chúng thành ô tô, ngôi nhà, đàn guitar hay rương kho báu. Bài viết dưới đây hướng dẫn 9 cách làm đồ chơi bằng bìa cát tông độc đáo, kèm dụng cụ cần chuẩn bị, các bước thực hiện và những lưu ý an toàn khi làm cùng bé.
Đồ chơi bằng bìa cát tông có tốt không?
Thay vì mua những món đồ chơi đắt tiền, bạn hoàn toàn có thể tự làm đồ chơi từ bìa cát tông có sẵn trong nhà. Cách này vừa tiết kiệm, vừa tái sử dụng được đồ đã qua sử dụng. Tuyệt vời hơn cả là khi bố mẹ và bé cùng tự tay làm: bé sẽ đặc biệt yêu quý món đồ chơi có công sức của mình và của cả nhà.
Bìa cát tông khá cứng, dễ cắt, dễ dán và có thể làm được cả những món to như ngôi nhà, rương đồ. Nếu muốn một món thật cứng cáp cho bé chơi lâu, đây là lựa chọn tốt hơn giấy thường.
Vì sao nên làm đồ chơi từ bìa cát tông cho bé?
Làm đồ chơi bằng bìa cát tông là hoạt động vừa vui vừa bổ ích cho trẻ. Dưới đây là những lý do bạn nên thử:
- Phát triển tư duy sáng tạo: bé tự nghĩ ra mô hình mình thích và ghép các mảnh bìa lại để tạo thành món đồ chơi.
- Tăng sự tập trung và kiên nhẫn: đo, cắt, ghép từng chi tiết đòi hỏi bé phải chú ý và làm đến cùng.
- Rèn kỹ năng vận động tinh: các thao tác cắt, gấp, dán giúp đôi tay bé khéo léo hơn.
- Tiết kiệm chi phí: thay vì mua đồ chơi mới, bố mẹ tận dụng bìa cũ để làm đồ chơi cho con.
- Giúp trẻ tự tin hơn: tự tay hoàn thành một món đồ chơi khiến bé vui và thấy mình làm được việc.
- Gắn kết cha mẹ và con: cả nhà cùng lên ý tưởng, cùng làm, giúp bé cảm thấy được yêu thương và quan tâm.
- Bảo vệ môi trường: tái sử dụng bìa cũ giúp giảm lượng rác thải ra ngoài.
Nhìn chung, làm đồ chơi từ bìa cát tông vừa giúp trẻ phát triển tư duy, sự tập trung, óc sáng tạo và sự khéo tay, vừa là dịp để cả nhà gắn bó. Nếu muốn tái chế thêm chai nhựa, lõi giấy, nắp chai…, bạn xem thêm các cách làm đồ chơi sáng tạo từ phế liệu tại nhà.
9 cách làm đồ chơi bằng bìa cát tông độc đáo, dễ làm
Các món dưới đây có món đơn giản (tranh ghép hình, mũ) và có món cần nhiều công đoạn (két sắt, rương kho báu). Những bước dùng dao rọc giấy, súng bắn keo nến hay keo 502 nên để người lớn làm, bé phụ trách vẽ, tô màu và trang trí.
Làm ô tô đồ chơi bằng bìa cát tông
Thay vì chỉ chơi ô tô nhựa, bé sẽ rất thích một chiếc ô tô do cả nhà tự làm từ bìa cát tông: vừa tiết kiệm, vừa thân thiện với môi trường.
Bạn cần chuẩn bị:
- Giấy bìa cát tông
- Kéo, dao rọc giấy
- Bút chì, compa, băng keo đen, que xiên
- Keo 502 hoặc súng bắn keo nến
- Tấm mica (nhựa) trong suốt
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Vẽ hình thân xe ô tô lên tấm bìa cát tông rồi cắt thành 2 hình bằng nhau để làm hai bên hông xe.
- Bước 2: Cắt thêm các tấm bìa để làm đầu xe, nóc xe và đuôi xe; khoét các ô cửa sổ.
- Bước 3: Dán tấm mica trong suốt vào ô cửa để làm kính, rồi dán các bộ phận thân xe lại với nhau.
- Bước 4: Cắt một tấm bìa làm đế (sàn) xe. Nếu muốn xe tự chạy, bố mẹ có thể gắn thêm động cơ mini chạy pin và công tắc dưới đế.
- Bước 5: Dùng compa vẽ và cắt 16 hình tròn rỗng ở giữa (hình vành khăn) và 4 hình tròn đặc.
- Bước 6: Dán chồng 4 hình tròn rỗng với 1 hình tròn đặc thành một bánh xe dày, quấn băng keo đen bên ngoài làm lốp. Làm đủ 4 bánh, xuyên que xiên làm trục rồi gắn vào đế xe.
- Bước 7: Dùng giấy bìa làm chắn bùn. Mẹ và bé trang trí tùy thích cho chiếc xe thêm xinh.
Làm bộ đồ chơi bóng rổ mini
Bạn cần chuẩn bị:
- Thùng giấy
- Bút đánh dấu màu đen, bút chì, keo dán
- Quả bóng nhựa mini
- Nắp chai nước, que kem, que xiên, dây chun
- Cốc giấy hoặc cốc nhựa dùng một lần
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Chọn một tấm bìa cát tông kích thước 30 x 60 cm làm mặt sân. Kẻ đường viền rồi dán các dải bìa dựng đứng dọc theo mép để làm tường chắn.
- Bước 2: Chuẩn bị thêm 1 miếng bìa 10 x 30 cm và 1 miếng 30 x 50 cm (bo tròn một đầu) để dán chắn hai đầu sân.
- Bước 3: Khoét một lỗ vuông cạnh 3 cm ở cuối sân để bóng lăn ra ngoài.
- Bước 4: Làm cần bắn bóng: cắt tấm bìa 20 x 30 cm thành hình tam giác làm giá đỡ. Dùng 2 miếng bìa vuông cạnh 4 cm và que xiên làm trục xoay, gắn que kem lên trục làm đòn bẩy, dán nắp chai ở đầu que để đặt bóng, rồi móc dây chun để cần bật lên được.
- Bước 5: Làm cột và rổ: cắt các miếng bìa hình thang cao khoảng 16 cm làm cột, dùng miếng bìa 7 x 10 cm làm bảng rổ và cốc giấy (cắt bỏ đáy) làm rổ. Làm 5–6 rổ rồi dán lên mặt sân ở các độ cao khác nhau, rổ càng xa càng cao để tăng độ khó.
- Bước 6: Đặt bóng lên nắp chai, ấn cần để bắn bóng vào rổ. Vậy là bộ bóng rổ mini đã hoàn thành!
Lưu ý: bóng nhựa mini có thể gây hóc, không để trẻ dưới 3 tuổi chơi một mình.
Làm két sắt bằng thùng carton
Chiếc két sắt đồ chơi là nơi bé cất giữ tiền mừng tuổi, tiền thưởng… Món đồ chơi này giúp bé biết quý trọng đồng tiền và tập tiết kiệm.
Bạn cần chuẩn bị:
- Thùng giấy
- Que kem, xiên tre
- Giấy A4
- Thước kẻ, bút chì, bút lông, compa, kéo, dao rọc giấy
- Súng bắn keo nến và keo nến
- Dùi hoặc khoan tay nhỏ để tạo lỗ (người lớn làm)
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Cắt giấy A4 thành 4 phần bằng nhau. Lần lượt cuộn từng mảnh quanh bút chì và dán keo cố định để được các ống giấy nhỏ làm trục.
- Bước 2: Dùng compa vẽ 3 hình tròn bán kính 4 cm rồi cắt ra, khoét một lỗ nhỏ ở tâm mỗi hình tròn.
- Bước 3: Viết các số quanh vành một hình tròn để làm mặt số khóa, dán miếng bìa nhỏ lên giữa làm tay nắm, rồi lồng các hình tròn vào trục để làm núm xoay của khóa.
- Bước 4: Cắt 2 miếng bìa hình chữ L. Cắt vát 2 đầu que kem rồi kẹp giữa 2 chữ L, xuyên 2 que xiên song song qua để làm chốt cửa.
- Bước 5: Cắt các tấm bìa làm đáy, nóc, hai bên, mặt sau và cửa két; dán lại thành hộp và lắp cửa có chốt.
- Bước 6: Gắn bộ núm xoay và tay cầm lên cửa két. Trang trí thêm là mẹ và bé đã hoàn thành chiếc két sắt!
Làm tranh ghép hình bằng bìa carton
Mẹ hoàn toàn có thể tự làm đồ chơi ghép hình (puzzle) bằng bìa cát tông cho bé chỉ với vài bước đơn giản dưới đây.
Bạn cần chuẩn bị:
- Giấy bìa cát tông
- Kéo
- Thước kẻ
- Keo dán
- Giấy vẽ, bút màu
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Cắt 2 tấm bìa giống hệt nhau, kích thước 9 x 11,5 cm. Khoét rỗng phần giữa một tấm (ô vuông 7,5 x 7,5 cm) rồi dán chồng lên tấm còn lại để làm khay.
- Bước 2: Cắt một tấm bìa 7,5 x 7,5 cm, chia thành 9 phần bằng nhau rồi cắt rời thành các ô vuông nhỏ.
- Bước 3: Vẽ một bức tranh kích thước 7,5 x 7,5 cm, cắt thành 9 phần như bước 2 rồi dán từng phần lên các ô vuông bìa. Bạn sẽ được 9 mảnh ghép.
- Bước 4: Có thể cắt thêm một khung rỗng giống bước 1 để dán viền cho khay chắc chắn hơn. Vậy là bé đã có thể chơi xếp hình!
Nếu không muốn tự vẽ, mẹ có thể in một mẫu tranh tô màu cho bé, để con tô xong rồi dán lên bìa làm tranh ghép. Với bé dưới 3 tuổi, nên làm tranh to hơn và chỉ chia 4 mảnh để bé dễ xếp và không cho được mảnh ghép vào miệng.
Làm ngôi nhà bằng bìa carton
Ngôi nhà mini bằng bìa cát tông sẽ làm tủ đồ chơi của bé thêm phong phú, lại có thể dùng cho búp bê, thú bông nhỏ.
Bạn cần chuẩn bị:
- Thùng cát tông
- Dao rọc giấy
- Kéo cắt giấy
- Thước kẻ dài khoảng 60–100 cm
- Súng bắn keo nến và keo nến
- Giấy màu trang trí (giấy màu thường hoặc giấy decal)
- Đèn LED nhỏ chạy pin (không bắt buộc)
- Đồ trang trí nội thất (giấy dán, thú bông nhỏ…)
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Cắt 2 tấm bìa làm tường trước và tường sau, cạnh khoảng 10 cm; ở một tấm khoét ô cửa ra vào hình chữ nhật 5 x 9 cm.
- Bước 2: Cắt 2 tấm bìa hình chữ nhật 10 x 15 cm làm tường hai bên, ở giữa khoét ô cửa sổ 5 x 6 cm.
- Bước 3: Ghép 4 tấm tường lại thành thân nhà. Dùng một tấm bìa hình vuông cạnh 21 cm làm sân và đặt thân nhà lên trên.
- Bước 4: Cắt bìa làm mái nhà và dán lên thân nhà.
- Bước 5: Tiếp tục cắt bìa làm hàng rào, cổng; dán giấy màu, đồ nội thất và gắn đèn nhỏ nếu thích.
Vậy là mẹ và bé đã hoàn thành ngôi nhà bằng bìa cát tông. Thật dễ dàng phải không nào?
Làm cây ATM đồ chơi
Cây ATM mini vừa là ống heo tiết kiệm, vừa giúp bé làm quen với việc gửi – rút tiền qua trò chơi đóng vai.
Bạn cần chuẩn bị:
- Thùng giấy
- Đồng xu
- Giấy A4
- Kéo, keo dán
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Cắt 3 tấm bìa 3,5 x 6 cm và 2 tấm bìa vuông cạnh 3,5 cm rồi ghép lại thành thân hộp ATM.
- Bước 2: Cắt 2 tấm bìa 2 x 3,8 cm và 2 tấm bìa 1,5 x 4 cm để ghép thành ống; lấy một tấm bìa 2 x 3,3 cm làm đế cho ống.
- Bước 3: Gắn ống vừa làm vào hộp ATM ở bước 1.
- Bước 4: Dùng tấm bìa 3,3 x 4 cm làm mặt trước và tấm bìa vuông cạnh 3,5 cm làm nắp. Khoét một khe trên 2 tấm bìa này đủ rộng để nhét đồng xu.
- Bước 5: Vẽ thêm màn hình, bàn phím và trang trí cho cây ATM thêm nổi bật.
Đồng xu là vật nhỏ, dễ gây hóc: chỉ cho bé chơi khi có người lớn bên cạnh.
Làm đàn guitar bằng thùng giấy
Đàn guitar từ thùng giấy là món đồ chơi âm nhạc bé nào cũng mê, lại tận dụng được thùng carton cũ trong nhà.
Bạn cần chuẩn bị:
- Thùng giấy
- Kéo, bút đen hoặc sơn đen
- Que xiên
- Que kem, keo dán
- Dây thun hoặc dây cước làm dây đàn
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Vẽ hình cây đàn lên bìa cát tông theo kích thước mong muốn, vẽ thêm lỗ thoát âm hình tròn ở mặt đàn rồi cắt ra (cắt 2 tấm thân đàn giống nhau).
- Bước 2: Dùng dải bìa cát tông quấn quanh mép thân đàn để làm thành (hông) đàn.
- Bước 3: Cắt phần cần đàn và dán vào thân. Dán chồng thêm vài lớp bìa ở cần đàn để cần dày và chắc hơn.
- Bước 4: Dán vài thanh bìa nhỏ bên trong làm khung đỡ rồi dán mặt đàn lên, khép kín thân đàn.
- Bước 5: Bôi keo, gắn que xiên ở đầu đàn làm trục lên dây và gắn que kem làm ngựa đàn.
- Bước 6: Dùng bút màu đen hoặc sơn đen tô toàn bộ thân đàn.
- Bước 7: Căng dây đàn từ đầu đàn đến ngựa đàn là bạn đã hoàn thành một cây đàn cực chất.
Ở lớp mầm non, đàn guitar bìa cũng là món quen thuộc trong các bộ đồ chơi mầm non làm từ phế liệu cho góc âm nhạc.
Làm rương kho báu có khóa mật mã
Rương kho báu có khóa 3 số giúp bé thỏa thích khám phá, đặt mật mã và cất giấu “kho báu” của riêng mình.
Bạn cần chuẩn bị:
- Thùng giấy
- Kéo
- Keo dán
- Giấy màu
- Bút đánh dấu, que xiên
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Cắt 12 hình tròn bán kính 2 cm, dán chồng các hình tròn lại thành những bánh xoay dày. Chuẩn bị thêm 3 hình tròn đường kính 3 cm.
- Bước 2: Quấn dải bìa 1,5 x 12,5 cm quanh vành mỗi bánh xoay.
- Bước 3: Dùng bút đánh dấu viết số từ 0 đến 9 quanh vành bánh xoay, rồi xuyên que xiên qua tâm làm trục.
- Bước 4: Ghép các hình tròn nhỏ vào bánh xoay và bọc quanh bằng bìa để cố định trên trục.
- Bước 5: Khoét 3 khe trên tấm bìa 10 x 25 cm, lắp 3 bánh xoay vào sao cho phần vành có số lộ ra ngoài, cố định trục bằng keo để làm ổ khóa.
- Bước 6: Ghép tấm khóa với tấm bìa 13 x 25 cm và 2 tấm bìa 10 x 12 cm để làm thân rương.
- Bước 7: Vẽ hình tròn lên tấm bìa vuông cạnh 13 cm, cắt đôi hình tròn làm hai đầu nắp, rồi dán với tấm bìa 25 x 30 cm uốn cong để làm nắp rương.
- Bước 8: Ghép nắp ở bước 7 với thân rương ở bước 6.
- Bước 9: Dán các mẩu bìa nhỏ lên thanh bìa 3 x 25 cm rồi dán vào mặt trong nắp rương làm chốt khớp với khóa. Trang trí bằng giấy màu cho chiếc rương thêm xinh.
Làm mũ bằng bìa cát tông
Chiếc mũ rộng vành xinh xắn này là món đơn giản nhất trong bài, bé có thể tự tô màu và trang trí theo ý thích.
Bạn chỉ cần chuẩn bị:
- Thùng giấy hoặc bìa mỏng (vỏ hộp bánh, hộp giày)
- Bút chì, compa, bút đánh dấu
- Kéo, keo dán
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Dùng compa vẽ và cắt 2 hình tròn đường kính 25 cm (vành mũ) và 20 cm (đỉnh mũ); có thể điều chỉnh kích thước cho vừa đầu bé.
- Bước 2: Cắt một dải bìa cao 12 cm làm thân mũ, khoét phần giữa của vành mũ cho vừa với thân mũ.
- Bước 3: Cuộn dải bìa thành ống, dán một đầu vào vành mũ và đầu còn lại vào đỉnh mũ.
- Bước 4: Cắt thêm 2 chiếc lá bằng bìa dán bên ngoài mũ để trang trí.
Lưu ý khi tự làm đồ chơi bằng bìa cát tông cho bé
Khi làm đồ chơi bằng bìa cát tông cho bé, bố mẹ cần chú ý:
- Chọn loại bìa phù hợp: bìa cát tông có nhiều độ dày. Thùng carton nhiều lớp cứng, hợp làm nhà, rương, ô tô; bìa mỏng dễ cắt, hợp làm mũ, tranh ghép.
- Chọn bìa sạch: dùng thùng khô, không ẩm mốc; gỡ hết ghim kim loại và băng keo cũ trước khi làm.
- Người lớn phụ trách dụng cụ nguy hiểm: dao rọc giấy, dùi, que xiên nhọn, súng bắn keo nến (rất nóng) và keo 502 (dễ dính vào da) chỉ nên do người lớn sử dụng.
- Luôn giám sát trẻ khi làm và khi chơi: bé tham gia các việc an toàn như vẽ, tô màu, dán giấy trang trí.
- Cẩn thận với chi tiết nhỏ: bóng mini, đồng xu, mảnh ghép nhỏ có thể gây hóc với trẻ dưới 3 tuổi.
- Hướng dẫn trẻ cách chơi: sau khi hoàn thành, chỉ cho bé cách dùng đồ chơi đúng cách để tránh tai nạn và đồ chơi bền hơn.
Để làm đẹp và bền hơn, bố mẹ nên lên ý tưởng trước (vẽ phác thảo, ước lượng kích thước), dùng thước và bút chì kẻ trước khi cắt, rạch nhiều lần nhẹ tay bằng dao rọc thay vì cố cắt đứt một lần để mép bìa gọn, không bị bẹp. Có thể kết hợp thêm que kem gỗ làm trục, tay cầm hay chốt cho những món cần chịu lực.
Câu hỏi thường gặp
Bìa cát tông và bìa carton có khác nhau không?
Không. “Cát tông” là cách đọc phiên âm của từ “carton” (gốc tiếng Pháp), nên bìa cát tông, bìa carton hay thùng giấy đều chỉ cùng một loại vật liệu. Điểm khác nhau chỉ nằm ở độ dày: loại nhiều lớp sóng cứng hơn, loại một lớp mỏng và dễ cắt hơn.
Nên dùng keo gì để dán bìa cát tông?
Với các chi tiết trang trí, bé có thể tự dán bằng keo sữa hoặc hồ dán. Với mối ghép cần chịu lực như thân nhà, bánh xe, cần đàn, nên dùng súng bắn keo nến hoặc keo 502, và phần này để người lớn làm.
Nên bắt đầu từ món nào?
Nếu mới làm lần đầu, hãy bắt đầu với mũ hoặc tranh ghép hình vì ít công đoạn. Ô tô, ngôi nhà, ATM ở mức vừa phải; két sắt và rương kho báu có khóa nhiều chi tiết nhất, hợp với bé lớn làm cùng bố mẹ.
Hy vọng 9 cách làm đồ chơi bằng bìa cát tông trên sẽ giúp bố mẹ có thêm ý tưởng để cùng con vui chơi mỗi ngày. Nếu muốn thử thêm giấy màu, lá cây, chai nhựa…, bạn xem tổng hợp cách làm đồ chơi cho bé với nhiều chất liệu khác. Với các món nhỏ, nhẹ như con vật, máy bay, bố mẹ có thể chuyển sang cách làm đồ chơi bằng giấy cho nhanh.
